1200 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘਾ ਪਾਣੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਕੱਢਿਆ ਅਨੋਖਾ ਤਰੀਕਾ

ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਪੈਂਦੇ ਸੰਧਾਰਸੀ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਿਦਕ ਤੇ ਹੱਠ, ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੰਜਣ ਲਈ ਸਹੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਅੱਗੇ ਦਮ ਤੋੜ ਗਿਆ ਸੀ। ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਆਏ ਸਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ’ਚ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਉਤਰ ਜਾਂਦੇ, ਹੋਲੀ ਹੋਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਪਾਣੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ । ਕਈਆਂ ਨੇ ਤਾਂ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਬੋਰ 600 ਫੁੱਟ ਡੂੰਘੇ ਵੀ ਕਰ ਲਏ ਸਨ । ਪਰ ਓਥੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ।

ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਵਾਹਯੋਗ ਨਾ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਕਿਸਾਨ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵੇਚਣ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੀ 90 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ’ਚ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। 65 ਏਕੜ ’ਚ ਇਕ ਬੀਜ ਫਾਰਮ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ।

ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਲਈ ਧਰਤੀ ’ਚ 1200 ਫੁੱਟ ਥੱਲੇ ਪਾਣੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਏਨਾ ਡੂੰਗਾ ਬੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਪੰਚ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਏਕੜ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਦੇ ਚਾਰ ਬੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨੋਂ ਹਟਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਖੇਤੀ ਛੱਡ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ।

ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਸਫੈਦੇ ਲਾ ਲਏ ਹਨ ਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਡੇਅਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਈ। ਉਹਦੇ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੋਣੀ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਜਮੀਨ ਵੇਚ ਕੇ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਚੁਕੇ ਹਨ । ਸਭ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਬੜੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਤੇ ਕਈ ਇਸ ਭਾਲ ’ਚ ਟੁੱਟ ਗਏ।

ਇਸ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਲੱਭਿਆ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਹੱਲ

ਪਰ ਸੰਧਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਕਿਸਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੰਕਟ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਬਣਾਏ । ਹਰਮੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੋਲ ਦੋ ਬੋਰ ਸਨ ਪਰ ਪਾਣੀ ਡੂੰਗੇ ਹੋਣ ਕਰਨ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੰਚਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ ।ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਲੱਭਿਆ, ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੀਆਂ ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਦੇ ਅੱਧੇ ਏਕਡ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਛੱਪੜ (ਤਾਲਾਬ) ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ।

ਮਾਨਸੂਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭਰ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤਾਲਾਬ ਵਿੱਚ 37 ਲੱਖ ਲਿਟਰ ਪਾਣੀ ਜਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 13 ਏਕਡ਼ ਦੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਸਿੰਚਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ । ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਡੀਜਲ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਪ ਨੂੰ ਤਾਲਾਬ ਵਲੋਂ ਪਾਣੀ ਖਿੱਚਣ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਤਾਲਾਬ ਹੜ੍ਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲਿਆ ।ਅੱਜ ਗੁਆਂਢ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤਕਰੀਬਨ ਪੰਦਰਾਂ ਕਿਸਾਨ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਲਾਬ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਬਸਿਡੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ , ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਗੈਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਮਦਦ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਪਈ ।

ਹਰਮੇਸ਼ ਤੋਂ ਤੁਸੀ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੋਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਿਚਾਰ ਕਿੱਥੋ ਆਇਆ ਤਾਂ ਪਲਟ ਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਗੇ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਖੇਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਾਂ।