ਸਿਰਫ C2 ਫਾਰਮੂਲਾ ਤੋਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ C2 ਫਾਰਮੂਲਾ

ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ  ਦੇ ਘਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ( MSP ) ਵਧਾਉਣ  ਦਾ ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਦਰਅਸਲ , ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੱਸਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ । ਜੇਤਲੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ MSP ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਸਮੇ A2 + FL ( ਅਸਲੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਲਾਗਤ ) ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ ਵਰਤੇਗੀ ।

ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਿਸਾਨ ਤਾਂ ਡਾ. ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਲਾਗਤ (ਸੀ-2, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਲਾਗਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਵਿੱਚ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਕੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ।

ਕਣਕ ਲਈ ਜੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨੂੰ ਤਹਿ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਗਤ A2+FL ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਣਕ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਵਿਚਲਾ ਇਹ ਵਾਧਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਮੰਨ ਲਓ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਿ‍ਸਾਨ ਖਾਦਾਂ ਸਪਰੇਆਂ ਆਦਿ ਤੇ ਖੂਬ ਖਰਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਲਾਗਤ 30 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਆ ਗਈ ਤਾਂ ਕੀ ਸਰਕਾਰ ਉਸਨੂੰ 45 ਹਜਾਰ ਰੁਪਏ ਦੇਵੇਗੀ । ਉਥੇ ਹੀ ਆਰਗੇਨਿ‍ਕ ਖੇਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿ‍ਸਾਨ ਖਾਦਾਂ ,ਸਪਰੇਆਂ ਨਹੀਂ ਖਰੀਰਦਾ । ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਣਿ‍ਤ ਤੇ ਚੱਲੀਏ ਤਾਂ ਉਸ ਕਿ‍ਸਾਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ ।  ਲਾਗਤ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ।

ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਵਾਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਤਾਂ A2 + FL ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਬਲ‍ਕਿ C2 ਉੱਤੇ 50 ਫੀਸਦੀ ਜੋੜਕੇ ਐੱਮਏਸਪੀ ਤੈਅ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ । ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ C2 ਦੇ ਉੱਤੇ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਤੀ‍ਸ਼ਤ ਵਧਾ ਕੇ ਐੱਮਏਸਪੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ।

ਫਸਲ ਦੇ ਖਰਚੇ ਕੱਢਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਫਾਰਮੂਲੇ ਹਨA2 , A2 + FL ਅਤੇ C2

  •  A2 – ਕਿ‍ਸਾਨ ਵਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਰੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਰਚ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੈਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿ‍ਸੀ ਵਸ‍ਤੁ ਦੀ ਸ਼ਕ‍ਲ ਵਿੱਚ , ਫਰਟੀਲਾਇਜਰਸ , ਕੈਮਿਕਲ , ਮਜਦੂਰਾਂ ਦੀ ਮਜਦੂਰੀ , ਬਾਲਣ , ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਖਰਚ ਸਹਿ‍ਤ ਸਾਰੇ ਖਰਚ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
  • A2 + FL – ਇਸ ਵਿੱਚ A2 ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਪਰਿ‍ਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਮੇਹਨਤ ਵੀ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ,
  • C2 – ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕੈਲਕੁਲੇਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇਹ ਫਾਰਮੂਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਿਆ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦਾ ਦੇ ਖਰਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਕਿ‍ਰਾਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਸ‍ਥਾਈ ਪੂਂਜੀ ਉੱਤੇ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿ‍ਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ A2 + FL ਦੇ ਉੱਤੇ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।