ਸਰਦੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਝੋਨਾ “ਬੋਰੋ ਝੋਨਾ”

ਆਮ ਤੋਰ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਸਾਉਣੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਤਹਾਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਰਾਜ ਅਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਥੇ ਹਾੜੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਵੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਹਾੜੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਬੀਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਾਇਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬੋਰੋ (Boro) ਜਾ ਬਹਾਰ ਰੁੱਤ (spring) ਝੋਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਅਕਤੂਬਰ ਜਾਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ-ਮਈ ਵਿਚ ਵੱਢ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।  (ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ ਉੱਨਤ ਖੇਤੀ ) ਇਸਦੀ ਫ਼ਸਲ ਤਿਆਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 140 ਤੋਂ 150 ਦਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸਦੀ ਫ਼ਸਲ ਕਣਕ ਦੇ ਸਮਾਂਤਰ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਸਰਦੀ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬੇਮੌਸਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਦਾ ਰੇਟ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਸਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੰਗਾਲ,ਅਸਾਮ ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ।ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕੀਆਂ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਇਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਫ਼ਸਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ।ਇਸਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਥੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਤਾਪਮਾਨ 10 ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗ੍ਰੇਡ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਡਿਗਦਾ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿਹਾਰ,ਝਾਰਖੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬੋਰੋ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਬੋਰੋ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ

ਪੂਰਬੀ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਲਵਾਨ , ਦੇਵਰਿਆ , ਗੋਰਖਪੁਰ , ਬਸਤੀ , ਸਿੱਧਾਰਥਨਗਰ , ਮਿਰਜਾਪੁਰ , ਵਾਰਾਣਸੀ ਅਤੇ ਗਾਜੀਪੁਰ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਲਹਿਰਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਨੇਪਾਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਮਹਰਾਜਗੰਜ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕੇ , ‘’ਮੇਰੇ ਖੇਤ ਦੇ ਕੋਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਨਹਿਰ ਗੁਜਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸੇਮ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ । ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਕਣਕ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਝੋਨਾ ਦੀ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਲੋਂ ਮੈਂ ਬੋਰੋ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ । ਇਸਦੀ ਫਸਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ” ।ਬੋਰੋ ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਰਿਸਰਚ ਕਰਕੇ ਬੋਰੋ ਝੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ।

ਬੋਰੋ ਝੋਨੇ ਨੂੰ ਡੇਪੋਗ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਿਆਰ

ਠੰਡ ਵਿੱਚ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਪੁੰਗਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਇਸ ਲਈ ਝੋਨੇ ਦੇ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁੰਗਰਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਜ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਟਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸਦੇ ਉਪਰ ਬੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੀਜ ਪੁੰਗਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਪੁੰਗਰੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕੇ ਵਾਹਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਸਿਰਫ ਗਿੱਲਾ ਹੋਵੇ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਗਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਡੇਪੋਗ ਵਿਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।